سپاه اسلام عصر جمعه حركت كرده و براى استراحت و در منطقه‌اى كه با نام « شيخيْن » « 1 » شناخته شده توقف كرد . در آنجا پس از وارسى تك تك سپاه ، افراد كم سن را از سپاه ، جدا كرد . در اين سپاه عبد الله بن ابى نيز همراه شمارى از همپيمانان يهودى آمده بود . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : لا يُسْتَنْصر بأهل الشرك على أهل الشرك ، « 2 » زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در شيخين توقف كرد ، عبد الله با شمارى از منافقان از وى جدا شده و در گوشه‌اى ديگر منزل گزيد . نيمه‌هاى شب ، سپاه اسلام حركت كرده و مسمانان نماز صبح را در احد خواندند . آنان بنابه دستور رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم راهى را انتخاب كردند تا به مشركين بر نخورده « 3 » به دامنهء احد بروند . در اين لحظه عبد الله بن ابى با سيصد تن از همراهان منافق خود راه بازگشت را در پيش گرفت ؛ « 4 » اما رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم حتى به پشت سر خود نگاه نيز نكرد ؛ بدين ترتيب از هزار نفرى كه همراه آن حضرت بودند ، هفتصد نفر باقى ماندند . « 5 » عبد الله بن ابى دربارهء توجيه بازگشت خود مىگفت : ما تعهد دفاع از او را در داخل شهر خود بر عهده گرفته بوديم نه در خارج شهر ؛ به علاوه از او خواستيم تا داخل شهر بماند و بجنگد ، اما رأى ما را نپذيرفته تسليم خواست بچه‌ها شد ! سيره نويسان دربارهء محل استقرار مسلمانان و مشركان آگاهيهاى لازم را داده‌اند جز آن كه امروزه محل دقيق برخى از اسامى وارده در سيره چندان مشخص نيست . آنچه گفتنى است آن كه مشركان در دامنهء كوه احد پايين آمده و مسلمانان از كنار آنان - سمت چپ - گذشته ، به سوى كوه بالا رفته و در شِعْبى از كوه احد بر لبهء وادى مستقر شدند . « 6 » كوه كوچكى به نام عينين كه بعداً كوه تيراندازان - جبل الرماة - ناميده شد در ست چپ محل استقرار مسلمانان قرار داشت ؛ بدين ترتيب كوه احد پشت سر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، كوه عينين سمت چپ و مدينه رودرروى مسلمانان بود . « 7 » اين در حالى بود كه مدينه پشت سر قريش بوده و فاصلهء بيشترى تا احد داشتند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم عبد الله بن جُبَيْر را با پنجاه نفر بر كوه

--> ( 1 ) . در آنجا دو قلعه كوچك بود كه اصطلاحاً آنها را « اطُم » مىنامند . در اين اطم ، دو پير مرد زندگى مىكردندو لذا منطقه را شيخَيْن مىناميدند . ( 2 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، صص 39 ، 48 ( 3 ) . السيرة النبوية ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 65 ( 4 ) . - در روايت ابن اسحاق آمده كه بين راه مدينه تا احد ، يك سوم سپاه به طرفدارى عبد الله بن ابى بازگشتند ؛ السيرة النبوية ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 64 ( 5 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 390 ؛ انساب الاشرف ، ج 1 ، ص 315 ( 6 ) . - السيرة النبوية ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 64 ( و مضى رسول الله حتى نزل الشعب من احد فى عدوة الوادى الى الجبل ) . ( 7 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 221 ( فجعل احُداً اخلف ظهره ، و استقبل المدينه وجعل عَيْنَيْن عن يساره )